Er is ambitie nodig: Brusselaars zelf voor de klas krijgen, het lerarenberoep herwaarderen én investeren in Nederlandstalige huiswerkbegeleiding.

Opinie door Loes Salomez, schepen van Nederlandstalige aangelegenheden in Sint-Gillis en bewoonster van de Zuidwijk.

Weinig scholen kregen de afgelopen maanden zóveel persaandacht als de Balderschool in de Zuidwijk in Sint-Gillis. In april 2025 raakte bekend dat het derde leerjaar van de school moest sluiten door een acuut lerarentekort – na weken van alternerend onderwijs. Wat volgde, was een menselijk drama, versterkt door stigmatisering, doelend op de “gevaarlijke” Zuidwijk, de “moeilijke” kinderen. Recent confronteerde de Canvasreeks over de Balderschool ons opnieuw met de rauwe realiteit van het structurele lerarentekort – ondanks het onvermoeibare werk van het Balderteam om kwalitatief onderwijs te blijven bieden.

In diezelfde periode kon de Sint-Gillisschool, even verderop in dezelfde wijk, rekenen op bezoek van minister Zuhal Demir. Voor de bevoegde minister van Onderwijs was dit dé gelegenheid om haar ambities rond de realisatie van een zogenaamde “voorbeeldschool” op basis van discipline in de verf te zetten, waarbij niet het concept an sich, maar wel de manier waarop een meer dan wrange nasmaak naliet. De Sint-Gillisschool werd gepresenteerd als de “goede” school, gebaseerd op orde en discipline, tegenover de Balderschool als de “slechte” school, waarin het management er niet in zou slagen om de boel op orde te krijgen. Alsof het structurele lerarentekort waarmee de Brusselse Nederlandstalige scholen kampen geen rol speelt. Alsof structureel racisme, dat ervoor zorgt dat kinderen in ongelijke omstandigheden opgroeien, er niet toe doet. De verdeel- en heerstactiek is eenvoudig, maar doeltreffend: ze laat de échte problemen – het structurele lerarentekort en de structurele ongelijkheden in onze samenleving – volledig buiten beeld.

Voor mij is dit geen abstract debat. Ik woon in de Zuidwijk en ben schepen bevoegd voor Nederlandstalige aangelegenheden. Ik heb de pijn gezien toen de Balderschool het derde leerjaar moest sluiten. Voor die kinderen was dat geen politiek vertoon, maar een verlies vol tranen en teleurstelling. Angst om op de nieuwe school geen nieuwe vriendjes te maken, bevreesd om de stempel van “moeilijk” kind met zich mee te dragen, schrik om hun vertrouwde omgeving te verlaten. Ook voor de ouders was het verre van een sinecure: ieder die ouder is in Brussel, weet dat het geen evidentie is om een plek in een Nederlandstalige school te vinden, laat staan op zo’n korte termijn midden in het schooljaar. En als ouder, bloedt je hart om je kind zo te zien. Maar mijn contact met de Balderschool leert mij ook over de veerkracht, warmte en de inzet van het Balderteam die ondanks alles blijven vechten voor hun leerlingen, mede gesteund door buurtbewoners en vrijwilligers. Getuige hiervan is het vergroeningsproject dat ik vanuit de dienst Nederlandstalige aangelegenheden mee kon ondersteunen naast de school, en waarvoor de grootste pluim moet gaan naar het Balderteam, alsook de vrijwilligers en buren die op een regenachtige zaterdag de handen uit de mouwen staken. Wie de Canvasreeks bekeek, leerde immers hoe belangrijk wat buitenspeelruimte is voor kinderen, te meer in één van de meest dichtbevolkte wijken van Brussel waar groene ruimte ontbreekt en kinderen veelal opgroeien zonder tuin om in te spelen.

Dat écht menselijke verhaal wordt kapotgemaakt wanneer een minister scholen selectief gebruikt voor haar politieke frame. Begrijp mij niet verkeerd: de Sint-Gillisschool kent meer stabiliteit en daar ben ik ontzettend blij en dankbaar voor. Evenwel, geen enkele school kan zich geheel behoeden voor het lerarentekort waarmee de Brusselse Nederlandstalige scholen kampen. De vraag is dus niet welke school “beter” is – de vraag is: kiezen we voor verdeeldheid en stigmatisering in een Zuidwijk die al kampt met vele uitdagingen gelinkt aan structurele ongelijkheden in onze samenleving – en waar solidariteit en steun bijgevolg des te meer van belang zijn, of voor een beleid dat élk kind vooruithelpt?

Opdat dit laatste geen dode letter blijft, is ambitie nodig: Brusselaars zelf voor de klas krijgen, het lerarenberoep herwaarderen én investeren in Nederlandstalige huiswerkbegeleiding. Precies dat laatste is de grootste vraag van de vele ouders die ik sprak. Ouders die alles op alles zetten om hun kinderen betere kansen te geven in een samenleving waarvan ze beseffen dat hun kind niet vanop dezelfde startblokken vertrekt, hopend dat tweetaligheid de toekomstkansen van hun kind verhoogt. Het zou dan ook een sterk signaal zijn mocht die oproep worden gehoord – in het belang van alle jonge Sint-Gillenaren, of ze nu schoollopen in de Sint-Gillisschool of de Balderschool.

Foto: Canvas